Warszawa, 15 września 2022 r.

INFORMACJA PRASOWA

Analiza Ministerstwa Finansów dotycząca poziomu kosztów na polskim rynku kapitałowym – komentarz IZFiA

Ministerstwo Finansów wraz z Urzędem Komisji Nadzoru Finansowego przygotowało i upubliczniło w dniu 13 września dokument pt. „Analiza poziomu kosztów na polskim rynku kapitałowym”. Ministerstwo wykonało analizę w ramach realizacji jednego z punktów Strategii Rozwoju Rynku Kapitałowego. Kwestia kosztów rynkowych podniesiona została również w Strategii na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju, zgodnie z którą polski rynek kapitałowy powinien stać się znaczącym źródłem finansowania rozwoju.

Przygotowana przez Ministerstwo Analiza porusza m.in. sprawę kosztów związanych z inwestowaniem w jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych, tworzonych przede wszystkim dla klientów indywidualnych. W Analizie podkreślono, że w opłaty w funduszach systematycznie spadały na przestrzeni ostatnich lat i miesięcy.

Z Analizy wynika, że koszty polskich funduszy inwestycyjnych są aktualnie zbliżone do średniej europejskiej. To bardzo dobrze świadczy o naszym rynku, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że aktywa zgromadzone w Polsce to jedynie 0,3 proc. rynku europejskiego (źródło: EFAMA FactBook 2022). Oznacza to, że pomimo małej skali działania w porównaniu z rozwiniętymi rynkami krajów Europy Zachodniej oraz związanymi z tym relatywnie wysokimi kosztami operacyjnymi, opłaty w polskich funduszach systematycznie zbliżają się do poziomu krajów o wiele wyższych aktywach zgromadzonych w funduszach inwestycyjnych.

Do znacznego obniżenia kosztów polskich funduszy przyczyniło się m.in. rozporządzenie Ministra Finansów określające maksymalną wysokość stałych opłat za zarządzanie. Pozytywny wpływ miała również samoregulacja rynku, który działając w warunkach wolnej konkurencji doprowadził do stopniowego obniżenia pobieranych opłat.

Autorzy Analizy zastrzegają, że istotną komplikacją w przygotowaniu dokumentu były ograniczenia w dostępie do aktualnych danych oraz trudności porównawcze wynikające ze specyfiki rynku. Warto przy tym zaznaczyć, że polski rynek funduszy inwestycyjnych jest wyjątkowy i bardzo różni się od rynków europejskich, gdzie liczy się przede wszystkim skala działania. Polski rynek charakteryzuje dla odmiany specyfika lokalna.

Zgodnie z Analizą, fundusze akcyjne i mieszane w Polsce, mimo że są nieco droższe, to nadal pozostają w granicach europejskiej normy. Specyfika funduszy mieszanych jest taka, że z punktu widzenia zarządzania są to najbardziej kosztowne i pracochłonne produkty ze względu na skład i budowę portfela. W innych krajach europejskich zazwyczaj ich koszty nie są niższe, niż w funduszach czysto akcyjnych.

W analizie kosztów za zarządzanie pobieranych przez polskie fundusze nie można również pominąć faktu, że z opłaty za zarządzanie TFI pokrywają także inne koszty m.in. związane z wynagrodzeniem dla agenta transferowego czy depozytariusza oraz koszty dystrybucji jednostek, czyli część pobranego wynagrodzenia jest przekazywana np. bankom, czy innym firmom oferującym fundusze inwestycyjne.

– Bardzo doceniam wkład autorów Analizy i wykonanie działania #79 ze Strategii Rozwoju Rynku Kapitałowego oraz pozytywny wydźwięk raportu w sprawie spadających kosztów inwestowania za pośrednictwem funduszy, zwłaszcza że to temat skomplikowany i bezpośrednie porównanie produktów funkcjonujących na rynku polskim i wybranych rynkach europejskich nastręcza wiele trudności. Dzięki temu, że polskie regulacje nakładają na TFI szczegółowe obowiązki informacyjne, nasze fundusze należą do jednych z najbardziej przejrzystych produktów finansowych, z pełnym dostępem inwestora do informacji o kosztach. Wierzę, że przygotowana Analiza przyczyni się do jeszcze lepszego zrozumienia złożonych aspektów inwestowania na rynku kapitałowym i tym skuteczniej będzie wspierać jego rozwój, co jest celem zdefiniowanym w Strategii - aby rynek kapitałowy stał się znaczącym źródłem finansowania rozwoju – uważa Małgorzata Rusewicz, prezes IZFiA.

Fundusze inwestycyjne są rozwiązaniami bardzo prostymi z punktu widzenia uczestnika. Istotą usługi oferowanej przez fundusz jest dostarczenie gotowego portfela inwestycyjnego, zbudowanego w efektywny sposób z profesjonalnie przeanalizowanych składników, zgodnie z zasadami opisanymi w statucie, na który przeciętny inwestor nie mógłby sobie pozwolić, mając do dyspozycji niewielką kwotę. Dzięki temu fundusze są idealnym rozwiązaniem pozwalającym gromadzić systematycznie długoterminowy kapitał, np. na dodatkową emeryturę dzięki IKE, IKZE, PPE i PPK, przy przekierowaniu nawet tylko niewielkich oszczędności z budżetu domowego na rejestr w wybranym funduszu.

– Porównywanie rynków – polskiego, specyficznie lokalnego – z rynkami globalnymi jest niezwykle skomplikowanym wyzwaniem. Myślę, że dobrym uzupełnieniem tej Analizy może być raport firmy McKinsey „Polski rynek funduszy inwestycyjnych i kierunki dla jego rozwoju” z października 2021 r., gdzie autorzy również podkreślają spadek wysokości opłat pobieranych przez polskie fundusze inwestycyjne. Zwracają uwagę na wyższy poziom kosztów operacyjnych działających w towarzystw funduszy inwestycyjnych w porównaniu do niewielkiego rozmiaru rodzimego rynku oraz wskazują na dalsze, możliwe działania, które ten rynek pozwolą szybciej i lepiej rozwijać – komentuje Małgorzata Barska, przewodnicząca Rady IZFiA.

Izba Zarządzających Funduszami i Aktywami jest organizacją zrzeszającą, na zasadach dobrowolności, działające w Polsce towarzystwa funduszy inwestycyjnych. Działa na mocy ustawy z dnia 27 maja 2004 roku o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz ustawy z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych. Do IZFiA należą najważniejsi i najwięksi zarządzający funduszami w kraju, reprezentujący najbardziej cenione marki finansowe polskie i zagraniczne. Izba skupia również największe podmioty świadczące usługi outsourcingowe na rzecz towarzystw funduszy inwestycyjnych, powszechnych towarzystw emerytalnych oraz towarzystw ubezpieczeniowych. Do jej grona z głosem doradczym dołączył Związek Niezależnych Instytucji Finansowych, zrzeszający firmy dystrybucyjne